Yavaş internetin sebebi çoğu zaman sanılan yerde değil. Bu test 18 soruda kurulumunu altı başlıkta ölçüyor — router'ın yeri, bant ve kanal seçimi, donanımın yaşı, evin kapsanması, ağdaki yük ve hattın kendisi — ve en zayıf halkayı işaretleyip ne yapman gerektiğini somut adımlarla söylüyor. Ayarlara girmeden önce elinin altında bir hız testi olsun.
18 soru · Bilim
Hazır mısın? Aşağıdaki butona bas ve başla.
Yavaş internet şikâyetlerinin büyük kısmı yanlış yerde aranıyor. Ayarlarla uğraşmadan önce yapılacak tek bir test var: bilgisayarı ethernet kablosuyla doğrudan router'a bağla ve hız testini tekrarla. Kabloyla paketindeki hız geliyorsa sorun Wi-Fi tarafındadır ve bu yazıdaki adımlarla çözülür. Kabloyla da düşük geliyorsa Wi-Fi'ı ne kadar ayarlarsan ayarla değişmez; mesele abonelikte ya da hattadır. Ofcom'un tavsiyesi de aynı yönde: gerçek hızı ölçmek için kablolu bağlantıyı kullan.
En sık karışan nokta bu. Sinyal gücü, cihazının router'ı ne kadar net duyduğunu gösterir; hız ise o anda havanın ne kadar boş olduğuna bağlıdır. Apartmanda dört çubuk sinyalle çok yavaş internet gayet mümkündür, çünkü aynı kanalda konuşan onlarca komşu ağ vardır. Sinyal mesafeyle, hız kalabalıkla ilgilidir.
Ofcom'un ev kullanıcıları için verdiği tavsiyeler oldukça somut: router evin ortasına yakın ve yerden yüksekte (örneğin bir rafta) durmalı, birden fazla anteni varsa antenler farklı yönlere çevrilmeli. Sinyali en çok kesen şeyler su, metal ve camdır; bu yüzden akvaryum, radyatör ve metal dolapların yanı kötü bir yerdir. Ayrıca mikrodalga fırın, telsiz telefon, bebek telsizi ve hatta bazı süs ışıkları 2.4 GHz'te doğrudan parazit yapar. Router'ın kablonun geldiği köşede durması bir kural değil, sadece kolaylık — ve çoğu evde en büyük kayıp buradan geliyor.
Üç bandın işi farklıdır:
Çoğu router üç bandı da tek bir isim altında yayınlar ve seçimi cihaza bırakır. Kulağa pratik gelir ama cihaz bir kez 2.4'e yapıştığında, sen odaya girip router'ın yanına oturduğunda bile orada kalmayı sürdürebilir. 5 GHz ağına ayrı bir isim vermek bu sorunu tek hamlede bitirir.
Wi-Fi paylaşılan bir yoldur. Aynı kanalda yayın yapan komşu ağlar seninkiyle sırayla konuşur; ne kadar çok ağ, o kadar bekleme. Telefonunun Wi-Fi listesinde yirmiden fazla ağ görünüyorsa 2.4 GHz'i otomatik seçime bırakmak neredeyse her zaman kötü sonuç verir. Kanalı elle 1, 6 veya 11'den en boş olanına sabitlemek bedava bir hız artışıdır.
FCC'nin hane rehberi kaba bir çerçeve çiziyor: tek kişi ve temel kullanım için birkaç Mbps yeter; aynı anda birden fazla ağır iş (yüksek çözünürlüklü yayın, görüntülü toplantı, online oyun) yapan kalabalık haneler ise en üst kademeye ihtiyaç duyar. Buradaki asıl mesele toplam hızdan çok eşzamanlılık: 100 Mbps bir eve bol gelirken, aynı anda üç yayın ve bir bulut yedeklemesi çalışan bir evde dar kalabilir.
Aynı şey değiller. Klasik menzil genişletici (extender) veriyi aynı bantta hem alıp hem gönderdiği için o koldaki hızı kabaca yarıya düşürür. Mesh sistemlerinde düğümler birbirleriyle ayrı bir yol üzerinden konuşur, bu yüzden kapsama artarken hız aynı oranda düşmez. En iyisi ise mesh düğümlerini mümkün olan yerde ethernet kablosuyla beslemektir.
Eski bir telefon ya da yıllar önceki bir yazıcı, ağda konuşurken havayı uzun süre meşgul eder ve yeni cihazların sırasını geciktirir. Yeni Wi-Fi kuşaklarının getirdiği en önemli şey ham hızdan çok bu sıralamayı düzeltmesidir. Evde çok sayıda cihaz varsa router'ın kuşağı, tek başına internet paketinden daha belirleyici olabilir.
Not: bu test kurulumundaki en zayıf halkayı tahmin etmek için hazırlandı; cihazına uzaktan bakan bir arıza tespiti değildir. Kablo testinden sonra da sorun sürüyorsa operatörünü arayıp hat testi istemek en doğrusu.