Bu test görünüşünü ya da hangi ünlüyü beğendiğini sormuyor. Tanışma sürecinde işleri gerçekten belirleyen altı şeye bakıyor: şu an hazır mısın, buluşmaya özen gösteriyor musun, karşındakini gerçekten merak ediyor musun, sınırlara saygı duyuyor musun, ne istediğin anlaşılıyor mu ve belirsizlik anlarında dengeni koruyabiliyor musun. 30 gündelik sahnenin sonunda 100 üzerinden bir puan, boyut kırılımın, öncelikli alanın ve deneyebileceğin tek bir cümle çıkıyor. Doğru cevap yok — gerçekte ne yaptığını işaretle.
30 soru · Kişilik
Hazır mısın? Aşağıdaki butona bas ve başla.
İnternetteki benzer testlerin çoğu bu soruyu görünüşe, ünlü tercihine ya da hangi uygulamayı kullandığına indirger. Oysa tanışma sürecinde işleri belirleyen şeyler çok daha sıradan: hazır olmak, özen göstermek, merak etmek, sınıra saygı duymak, net olmak ve dengeni koruyabilmek. Bu testin altı boyutu tam olarak bunları ölçüyor — çünkü değiştirilebilir olan da bunlar.
Buradaki puan bir çekicilik notu değildir. Yüksek çıkması "herkes seninle çıkmak ister" demek değil; düşük çıkması da kusurlu olduğun anlamına gelmez. Ölçtüğümüz şey, karşındaki kişinin seninle tanışma sürecinde nasıl bir deneyim yaşadığı.
Aradığın özellikleri sayabilirsin: esprili, hırslı, uzun boylu, aynı müzikleri dinleyen. Hızlı tanışma (speed-dating) yöntemiyle yapılan çalışmalar, insanların önceden söylediği bu "ideal partner" özelliklerinin, aynı akşam kime ilgi duyacaklarını öngörmediğini göstermiştir. Yani listemiz ile gerçekte etkilendiğimiz şey birbirini tutmuyor.
Bunun pratik sonucu şudur: kâğıt üzerinde uymayan biriyle tanışmayı reddetmek, çoğu zaman iyi bir eleme değildir. Buna karşılık karşılıklılığın etkisi güçlüdür — birinin bizden hoşlandığını hissetmek, bizim de ondan hoşlanma ihtimalimizi belirgin şekilde artırır. "İlgini belli etme" tavsiyesi tam da bu yüzden ters teper.
İlişki psikolojisinde duyarlı olma (responsiveness) diye bir kavram vardır: karşındakinin ne dediğini anlamak, önemsemek ve bunu belli etmek. Yakınlığın kurulmasında en güçlü tek etken olarak tarif edilir ve iyi haber şu ki tamamen bir beceridir. Üç takip sorusu sormak, bir detayı hatırlamak ve telefonu masaya koymamak, çoğu insanın "iyi geçti" dediği buluşmaların ortak paydasıdır.
Bunun ikizi kendini açma (self-disclosure)dır: karşılıklı ve kademeli paylaşım yakınlığı hızlandırır. Kritik kelime kademeli. Üçüncü buluşmada tüm geçmişini boşaltmak yakınlık kurmaz; karşı tarafı terapist konumuna iter. Hiçbir şey paylaşmamak ise mesafeyi hiç kapatmaz.
Kısa ve nazik bir kapanış cümlesi kurmak zor gelir; hiç yazmamak daha kolaydır. Ama belirsizlik, açık bir hayırdan daha uzun sürede geçer: karşı taraf ne olduğunu bilmediği için kapatamaz. Üstelik bu alışkanlık kişinin kendi iletişimini de bozar. "İyi vakit geçirdim ama devam ettirmek istemiyorum" cümlesi, iki tarafı da birkaç hafta kazandırır.
İnternetten tanışılan ilk buluşmalarda birkaç kural pazarlığa açık değildir: kalabalık ve halka açık bir yerde buluş, gideceğin yeri ve saati güvendiğin birine söyle, kendi ulaşımını kendin ayarla, içeceğini gözünden ayırma ve rahatsız hissettiğin anda kalkıp gitmek için kimseden izin bekleme. Karşı taraf bu sınırlardan rahatsız oluyorsa, bu zaten aradığın bilgidir.
Evet — ve bu testin altı boyuta bölünmüş olmasının nedeni bu. "Çıkılabilirlik" sabit bir özellik değil, çoğu öğrenilebilir davranışın toplamıdır. Yorgun bir dönemde düşük, kendini toparladığın bir dönemde yüksek çıkabilir. Bu yüzden sonuç ekranında sadece bir puan değil, en düşük çıkan boyuta özel bir cümle ve bir haftalık tek alıştırma veriyoruz. Altı boyutu birden değiştirmeye çalışmak işe yaramaz; tek boyutta tek davranış işe yarar.
Not: Bu test bilimsel bir ölçek değildir, tanı koymaz ve kimsenin ilişki değerini belirlemez. Amacı, tanışma sürecinde tekrar eden alışkanlıklarını fark etmen için sade bir ayna tutmaktır.